ກາຊາລຸກເປັນໄຟ ຈາກໄພສົງຄາມຍາດແຍ່ງດິນແດນລະຫວ່າງປາແລັດສະຕິນ-ອິດສະຣາແອນ

ໃນຊຸມອາທິດທີ່ຜ່ານມາ, ການປະທະກັນລະຫວ່າງອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ ເກີດຂຶ້ນຢ່າງດຸເດືອດ ຖືການປະທະທີ່ດຸເດືອດທີ່ສຸດ ລະຫວ່າງສອງຝ່າຍ ນັບແຕ່ສົງຄາມເກີດຂຶ້ນໃນປີ 2014 ຢູ່ເຂດກາຊາ.

ສາເຫດຫຼັກທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເຄັ່ງຕຶງຄັ້ງນີ້ແມ່ນການໃຊ້ອຳນາດການປົກຄອງຂອງອິດສະຣາແອນ ຂັບໄລ່ບາງຄອບຄົວຄົນປາແລັດສະຕິນ ທີ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ເຂດ ເຊອິກ ຈາຣາ (Sheikh Jarrah) ເບື້ອງເຢຣູຊາແລມຕາເວັນອອກ ໃຫ້ອອກຈາກສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວ. 

ການກະທຳດັ່ງກ່າວຂອງອິດສະຣາແອນ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຄຽດແຄ້ນຂຶ້ນກັບປະຊາຊົນປາແລັດສະຕິນ ຫຼາຍຄົນໄດ້ເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ດ້ານນອກບັນດາອາຄານ ທີ່ຄົນຢິວ ຫາກໍ່ຍ້າຍເຂົ້າໄປຢູ່ ກໍ່ໃຫ້ເກີດການປະທະກັນເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຂະບວນການຮາມາສ (Hamas) ເຊິ່ງເປັນອົງການປະກອບອາວຸດຂອງປະຊາຊົນປາແລັດສະຕິນ ຢູ່ເຂດກາຊາ ໄດ້ອອກຖະແຫຼງການໃນວັນທີ 10 ພຶດສະພາ 20201 ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາວ່າຈະຢູ່ຄຽງຂ້າງປະຊາຊົນປາແລັດສະຕິນ ທີ່ຖືກຢຶດດິນແດນ ແລະ ສາບານວ່າຈະເຮັດໃຫ້ບາງນະຄອນ ແລະ ເມືອງຂອງອິດສະຣາແອນ ກາຍເປັນ “ນາຮົກ” ໃນນັ້ນມີທັງນະຄອນເທວອາວິບ.

ໃນຄ່ຳຄືນວັນທີ 7 ຕໍ່ໃສ່ຮຸ່ງເຊົ້າວັນທີ 8 ພຶດສະພາ 2021, ຕຳຫຼວດອິດສະຣາແອນ ໄດ້ເປີດບັ້ນຮົບຢູ່ເທິງພູເທັມໂປ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເບື້ອງເຢຣູຊາແລມຕາເວັນອອກ ເພື່ອກຳຈັດຂະບວນປະທ້ວງໃນພິທີກຳພາວະນາຂອງຄົນມຸດສະລິມປາແລັດສະຕິນ ບັນດາກຳລັງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບອິດສະຣາແອນ ໄດ້ບຸກເຂົ້າໃນເດີ່ນຂອງມັດສະຍິດອັນ-ອາກຊໍ ທີ່ເປັນສາສະນະສະຖານອິດສະລາມ ແລ້ວນໍາໃຊ້ລະເບີດນ້ຳຕາ ແລະ ລູກປືນຢາງຍິງໃສ່ຜູ້ທີ່ພວມເຂົ້າຮ່ວມພິທີກຳດັ່ງກ່າວ ນັບທັງແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍ. ປະຊາຊົນປາແລັດສະຕິນ ພັດນຳໃຊ້ດິນຈີ່, ຫີນ ແກວ່ງໃສ່ຕຳຫຼວດ.

ເພື່ອຕອບໂຕ້ການກະທຳດັ່ງກ່າວຂອງອິດສະຣາແອນ ຂະບວນການຮາມາສ ໄດ້ຍິງລູກຈະຫຼວດນັບພັນລູກ ໃສ່ອິດສະຣາແອນ ຢ່າງລຽນຕິດ ໃນນັ້ນ ມີນະຄອນຫຼວງເທວອາວິບ ແລະ ຫຼາຍເມືອງຂອງອິດສະຣາແອນ. ອິດສະຣາແອນ ໄດ້ນຳໃຊ້ຍົນຮົບ, ລູກສອນໄຟບຸກໂຈມຕີຄືນ ໂດຍແນໃສ່ 600 ກວ່າເປົ້າໝາຍຢູ່ເຂດກາຊາ. ການປະທະກັນດັ່ງກ່າວໄດ້ກໍ່ຜົນເສຍຫຼາຍຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ ນັບທັງຊີວິດ ແລະ ຊັບສິນຂອງທັງສອງຝ່າຍ.

ມາຮອດປັດຈຸບັນ ຍັງບໍ່ທັນມີການສະຖິຕິຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງເປັນທາງການ, ແຕ່ຕາມແຫຼ່ງຂ່າວຈາກອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ ໃນ 16 ພຶດສະພາ 2021, ປະຊາຊົນປາແລັດຕິນເສຍຊີວິດແລ້ວ 148 ຄົນ ໃນນັ້ນມີເດັກນ້ອຍ 41 ຄົນ, ສ່ວນໃນດ້ານຂອງອິດສະຣາແອນ ມີຜູ້ເສຍຊີວິດແລ້ວ 10 ຄົນ ໃນນັ້ນມີເດັກນ້ອຍ 2 ຄົນ.

ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ (UNSC) ໄດ້ຈັດວາລະປະຊຸມດ່ວນ  3 ຄັ້ງ ເພື່ອປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບສະພາບການດັ່ງກ່າວ ທ່ານ ອັນໂຕນິໂອ ກູເຕເຣດ ເລຂາທິການໃຫຍ່  UN ພ້ອມດ້ວຍການນຳຫຼາຍປະເທດໃນໂລກ ໄດ້ກ່າວປະນາມຕໍ່ບັນດາເຫດບຸກໂຈມຕີ ທີ່ເລັ່ງໃສ່ສາມັນຊົນ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ ອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ ຫຼີກລ້ຽງການກະທຳທີ່ອາດຈະເຮັດໃຫ້ສະພາບການປະທະກັນຢູ່ ເຢຣູຊາແລມຕາເວັນອອກ ແລະ ເຂດກາຊາ ເຄັ່ງຕຶງຕື່ມອີກ. ບັນດາປະເທດກໍ່ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ປະຊາຄົມໂລກ ຮ່ວມກັນຫາວິທີການທີ່ຮອບດ້ານ ແລະ ຍືນຍົງບົນພື້ນຖານການຄົງຕົວຂອງທັງ 2 ລັດ ອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ.

ສາເຫດທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດການປະທະກັນລະຫວ່າງ ອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ ກໍ່ບໍ່ມີຫຍັງໃໝ່ ລ້ວນແຕ່ເປັນບັນຫາເກົ່າທີ່ຄົງຕົວມາຫຼາຍທົດສະວັດ ແລະ ເຢຣູຊາແລມແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາບັນຫາແກ່ນສານຂອງການປະທະກັນ. 

ທັງອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ ຕ່າງກໍ່ຖະແຫຼງວ່າ ເຢຣູຊາແລມ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງຕົນ ເຖິງຢ່າງໃດຕາມ, ດິນແດນທັງໝົດຂອງນະຄອນເຢຣູຊາແລມ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ອິດສະຣາແອັລນ ເປັນຜູ້ຄວບຄຸມ. 

ກ່ຽວກັບສະພາບການທາງນິຕິກຳສາກົນ ເຢຣູຊາແລມແມ່ນຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການກຳນົດຢ່າງຈະແຈ້ງເທື່ອ, ພາຍຫຼັງສົງຄາມທີ່ແກ່ຍາວເປັນເວລາ 6 ວັນ ເມື່ອປີ 1967 ອິດສະຣາແອນ ໄດ້ຢຶດຄອງເຢຣູຊາແລມ ຕາເວັນອອກ (ເຊິ່ງລວມທັງເຂດນະຄອນເກົ່າ) ແລະ ຖະແຫຼງວ່າ ດິນແດນທັງໝົດຂອງເຢຣູຊາແລມ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງປະເທດອິດສະຣາແອນ, ໂດຍບໍ່ຫົວຊາຕໍ່ການຄັດຄ້ານຂອງສາກົນໃນຄາວນັ້ນ. 

ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງ UN ໄດ້ອອກມະຕິວ່າດ້ວຍການໂຮມເຢຣູຊາແລມ ເຂົ້າເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງອິດສະຣາແອນ ແມ່ນບໍ່ຖືກຕ້ອງຕາມລະບຽບການ ແລະ ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ກໍ່ໄດ້ຢັ້ງຢືນຄືນຫຼັກໝັ້ນດັ່ງກ່າວໄປຫຼາຍເທື່ອແລ້ວ, ປີ 1988 ລັດປາແລັດສະຕິນ ຖະແຫຼງສ້າງຕັ້ງ ແລະ ຖືເຢຣູຊາແລມ ເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງຕົນ. ໃນກົດບັດສັນຕິພາບໂອສໂລ (Oslo) ທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນປີ 1993 ລະຫວ່າງ ປາແລັດສະຕິນ ແລະ ອິດສະຣາແອນ ໄດ້ກຳນົດວ່າ ສອງຝ່າຍຈະເຈລະຈາ ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງກ່ຽວກັບລະບຽບການຂອງນະຄອນເຢຣູຊາແລມ ໂດຍມີ 136 ປະເທດ ໃນຈຳນວນ 193 ປະເທດສະມາຊິກ UN ໄດ້ຮັບຮອງວ່າ ເຢຣູຊາແລມ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງລັດປາແລັດສະຕິນ.

ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າ, ການປະທະກັນ ລະຫວ່າງ ອິດສະຣາແອນ ແລະ ປາແລັດສະຕິນ ແມ່ນການປະທະກັນທີ່ແກ່ຍາວ ແລະ ສັບສົນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຍຸກກ່ອນສະໄໝໃໝ່, ດ້ວຍສົງຄາມຫຼາຍຄັ້ງທີ່ນອງເລືອດ ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນຮູ້ໝາກຜົນ, ເລື່ອງອຳນາດການປົກຄອງຂອງອິດສະຣາແອນ ທີ່ຂັບໄລ່ປະຊາຊົນປາແລັດສະຕິນ ອອກຈາກບາງບໍລິເວນໃນເບື້ອງຕາເວັນອອກ ເຢຣູຊາແລມ ໃນອາທິດຜ່ານມາ ແລະ ດຳເນີນການທີ່ກົງກັບເດືອນຖືສີນຣາມາດອນ ຂອງປະຊາຊົນມຸດສະລິມ  ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ຄວາມຂັດແຍ້ງການລະຫວ່າງສອງຝ່າຍຮ້າຍແຮງຂຶ້ນຕື່ມ, ການປະທະກັນລະຫວ່າງອິດສະຣາແອນ – ປາແລັດສະຕິນ ຢູ່ເຂດກາຊານັ້ນຍັງບໍ່ຮູ້ວ່າຈະສິ້ນສຸດລົງເມື່ອໃດ.