ປະຫວັດຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດຄຳຂວັນ ກອງທັບປະຊາຊົນລາວ

ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ – 2 ພຶດສະພາ 1930-22 ເມສາ 2015

ຜູ້ຜະລິດຄຳຂວັນຍຸດທະສາດ

ບໍລິສຸດຕໍ່ຊາດ ຮັບໃຊ້ປະຊາຊົນຢ່າງສຸດໃຈ ເສີມຂະຫຍາຍທາດແທ້ມູນເຊື້ອປະຕິວັດ ສຳເລັດທຸກໜ້າທີ່

  • ອະດີດນັກຮົບລາວອິດສະຫຼະ ສັງກັດກອງໄຊຈັກະພັດ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍ ສະເດັດເຈົ້າສຸພານຸວົງ ໃນວັນທີ
    25/05/1946 ໂດຍເຂົ້າຮ່ວມຢູ່ຖານທີ່ໝັ້ນ ບ້ານເຈັງເຫາະ ເມືອງສະໜາມໄຊ ແຂວງອັດຕະປື;
  • ອະດີດຫົວໜ້າຫມວດສັງກັດກອງພັນ 705 ປ້ອງກັນເຂດທີ່ໝັ້ນສອງແຂວງເຕົ້າໂຮມ;
  • ອະດີດຫົວໜ້າເສນາທິການກອງຮ້ອຍສອງກອງພັນທີສອງວິລະຊົນຜ່າວົງປິດລອ້ມຂອງສັດຕູ 13 ກອງພັນອອກຈາກທົ່ງໄຫຫີນ
    ຊຽງຂວາງ 18/05/1959;
  • ອະດີດຜູ້ບັນຊາການກອງພັນ 04 ເຄື່ອນໄຫວຕີສັດຕູຢູ່ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ ຫລວງພະບາງ ປີ 1959-60;
  • ອະດີດຜູ້ພົວພັນສ້າງຕັ້ງ, ເປັນຫົວໜ້າບັນນາທິການ ແລະ ໂຄສົກວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກຳລັງເປັນກາງຮັກຊາດ ທີ່ ຮາໂນຍ ສສ.ຫວຽດນາມ ແລະ ຄັງໄຂ ແຂວງຊຽງຂວາງ ປີ 1960-1964;
  • ອະດີດຜູ້ອຳນວຍການກອງບັນນາທິການສະຖານນີວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ແລະ ໜັງສືພິມກອງທັບປົດປອ່ຍປະຊາຊົນລາວ;
  • ອະດີດຫົວໜ້າກົມໂຄສະນາທົ່ວກອງທັບປະຊາຊົນລາວ.

ປະຫວັດຫຍໍ້ຂອງ ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ ໄລຍະພາລະກິດຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດໃນຂົງເຂດສື່ສານມວນຊົນ ແລະ ເພື່ອນຮ່ວມງານຂອງທ່ານ

ເກົ້າ ແປດ ຫົກສິບ ກອງພັນທະຫານຮາບອາກາດທີສອງ ບັນຊາໂດຍຮ້ອຍເອກກອງແລ ຂອງກອງທັບລາຊະອານາຈັກໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຫຸ່ນລູກມືຂອງຈັກກະພັດອາເມຣິກາ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍໃຊ້ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເປັນກະບອກສຽງເພື່ອປ່າວເຕືອນໄປທົ່ວປະເທດ ແລະ ໂລກ, ແຕ່ປະກາດອອກອາກາດບໍ່ພໍເທົ່າໃດຊົ່ວໂມງ ພວກຕ້ານການລັດຖະປະຫານທີ່ນຳໂດຍ ກຸປະສິດ ອາໄພ ຢູ່ຈິນາຍໂມ້ຍິງປືນໃຫຍ່ໃສ່ຖືກເປ່ເພໃຊ້ການບໍ່ໄດ້, ໃນເວລານີ້ ທ່ານ ວິລະກອນ ຫຼວງອາໄພ ຫົວໜ້າພະແນກໂຄສະນາຂອງກອງບັນຊາການທະຫານສູງສຸດໄດ້ຕິດຕາມເຫດການນັ້ນຢ່າງໃກ້ຊິດໂດຍການເປີດຟັງຈາກວິທະຍຸ ນາຊອນນານນ້ອຍ, ຈາກນັ້ນ ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ ໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຂອງຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວໃຫ້ເຂົ້າພົບ ແລະ ໄດ້ຕົກລົງໃຫ້ ທ່ານ ໄປ ຮ່າໂນ້ຍ ປະເທດຫວຽດນາມດ່ວນ ໄປພົວພັນສ້າງຕັ້ງວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຂື້ນແທນວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນທີ່ກອງແລໃຊ້ການບໍ່ໄດ້ນັ້ນ, ພາຍຫຼັງທີ່ ຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ ໄດ້ຊີ້ນຳຫຼາຍບັນຫາຕ່າງໆ ເຊິ່ງທ່ານໄດ້ເຂົ້າໃຈ ແລະ ໄດ້ເດີນທາງ ໄປຮ່າໂນ້ຍ ໄດ້ພົບຊ່ຽວຊານເພື່ອນບ້ານຫວຽດນາມ ແລະ ໄດ້ຕົກລົງເປັນເອກະພາບຕິດຕັ້ງເຄື່ອງຈັກອັດສຽງ, ເຄື່ອງຈັກກະຈາຍສຽງອອກອາກາດ ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ ເປັນຜູ້ອຳນວຍການ ແລະ ບັນນາທິການ, ກະຈາຍສຽງເປັນ 2 ພາສາ, ພາສາລາວ ແລະ ຝຣັ່ງເສດ, ສຳລັບພາສາລາວແມ່ນ ທ່ານ ວິລະກອນ ຫຼວງອາໄພ ເປັນຜູ້ຂຽນ, ເປັນຜູ້ອ່ານອອກອາກາດ, ສ່ວນພາສາຝຣັ່ງເສດແມ່ນສະຫາຍເພື່ອນຊ່ຽວຊານຫວຽດນາມເປັນຜູ້ອ່ານອອກອາກາດ, ຜູ້ອັດສຽງແມ່ນສະຫາຍ ອຸໃດ ແລະ ສົ່ງກະແຊັດໄປ ‘’ ບັກມາຍ ’’ ຢູ່ເຂດເທດສະບານນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍເພື່ອອອກອາກາດເປັນປະຈຳ.

ຈາກນັ້ນຕໍ່ມາມີພະນັກງານສູນກາງໄປຊ່ວຍຄື ທ່ານເຈົ້າສຸກ ວົງສັກ, ທ່ານ ຄຳຜາຍ ບຸບຜາ, ທ່ານ ໝື່ນ ສົມວິຈິດ ແລະ ທ່ານ ນ.ຄຳແພງ ບຸບຜາ. ການອອກອາກາດພາສາລາວນອກຈາກ ທ່ານ ວິລະກອນແລ້ວຍັງມີ ທ່ານ ໝື່ນ ສົມວິຈິດ ນຳດວ້ຍ, ພາກພາສາຝຣັ່ງນອກຈາກ ສະຫາຍເພື່ອນຊ່ຽວຊານຫວຽດນາມອ່ານແລ້ວຍັງແມ່ນ ທ່ານ ນາງ ຄໍາແພງ ບຸບຜາ ເປັນຜູ້ອ່ານປະຈຳ (ອອກອາກາດມີທັງຂ່າວ ມີທັງບົດຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນແມ່ນບົດຄວາມ, ບົດວິຈານ, ບົດນຳ ແລະ ວຽກດີຄົນເດັ່ນ). ຮອດປີ 1961 ໄດ້ຍົກຍ້າຍຈາກຮ່າໂນ້ຍໄປຕິດຕັ້ງຢູ່ພູບອກໂຫຼ້ນ ຢູ່ແຫ່ງໜຶ່ງໃນບໍລິເວນຄັງໄຂຂອງເມືອງແປກ ແຂວງຊຽງຂວາງ (ເຂົາມັກເອີ້ນກັນວ່າ ‘’ພູສະຖານີ’’). ເມື່ອໄດ້ຕິດຕັ້ງຢູ່ຄັງໄຂແລ້ວ, ສູນກາງ ແລະ ຄະນະພັກການທະຫານສູນກາງໄດ້ເອົາທ່ານ ອຸ່ນເຮືອນ ພູນສະຫວັດ, ທ່ານ ຈະເລີນ ວົງສຳອາງ ຈາກບັນນາທິການວິທະຍຸກະຈາຍສຽງພາກພາສາລາວຢູ່ປັກກິ່ງແຫ່ງ ສປ ຈີນ, ເອົາທ່ານ ສອນຄຳ ວານວົງສາ ຈາກວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຂອງຝ່າຍປະເທດລາວ ແລະ ເອົາທ່ານ ນ.ສໍລະດິດ ພິມພະຈັນ ຈາກອົງການຕໍ່ສູ້ການເມືອງຂອງສູນກາງມາປະກອບການຈັດຕັ້ງເປັນຄະນະຮັບຜິດຊອບວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກຳລັງເປັນກາງຮັກຊາດຢູ່ຄັງໄຂ.

ການຈັດຕັ້ງປະກອບມີ:
1) ທ່ານ ອຸ່ນເຮືອນ ພູນສະຫວັດ ເປັນຜູ້ອຳນວຍການ ຮັບຜິດຊອບທົ່ວໄປ.
2) ທ່ານ ວິລະກອນ ຫຼວງອາໄພ ເປັນຮອງຜູ້ທີໜຶ່ງ ກຳກັບບັນນາທິການຝ່າຍອອກອາກາດ ທັງອ່ານເປັນພາສາລາວ ແລະ ກໍາກັບພາກກະຈາຍສຽງກອງທັບເປັນກາງອີກ ເຊິ່ງມີ ຮ/ຕ ບຸນຍົງ ແລະ ຮ/ຕ ສອນ ເປັນພິທີກອນອ່ານອອກອາກາດ.
3) ທ່ານ ຈະເລີນ ວົງສຳອາງ ເປັນຮອງຜູ້ທີສອງ ຮັບຜິດຊອບວຽກບັນນາທິການ, ຂຽນຂ່າວ, ບົດຕ່າງໆ ແລະ ຂ່າວຕ່າງປະເທດ.
4) ທ່ານ ສອນຄຳ ວານວົງສາ ເປັນກຳມະການ ແລະ ຂຽນຂ່າວ-ບົດ ກຳກັບຂ່າວ.
5) ທ່ານ ນາງ ສໍລະດິດ ພິມພະຈັນ ເປັນກຳມະການຮັບຜິດຊອບຂ່າວ, ອ່ານຂ່າວເປັນພາສາລາວ ແລະ ເປັນພາສາຝຣັ່ງເສດ ເປັນຕົ້ນຕໍເປັນປະຈຳ.

ສຳລັບໂຄສົກອ່ານ ນອກຈາກທ່ານ ວິລະກອນ ແລະ ທ່ານ ນາງ ສໍລະດິດ ພິມພະຈັນ ອ່ານແລ້ວຍັງມີນາງ ສອນ ອະດີດໂຄສົກອ່ານຢູ່ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງວຽງຈັນເກົ່າ ແລະ ນາງ ນົງ ເປັນຜູ້ອ່ານພາສາລາວເປັນຜູ້ທີສີ່ອີກ. ການປະກອບການຈັດຕັ້ງຍັງມີຫລາຍໆທ່ານ ເຊັ່ນ: ທ່ານ ອຸລາ, ທ່ານ ມະຫາຈັນເພັງ, ທ່ານເຕັງ, ທ່ານ ຄຳເບັງ, ທ່ານສີນວນ, ທ່ານ ສົງຄາມ, ທ່ານ ອານຸສັກ ແລະ ຜູ້ອື່ນໆອີກຈຳນວນໜຶ່ງ ເຊິ່ງພໍກັບການຈັດຕັ້ງບໍລິຫານຄົບຖ້ວນ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງວ່າວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກຳລັງເປັນກາງຮັກຊາດ, ເນື່ອງຈາກວ່າພວກກຳລັງເປັນກາງ ແຕກແຍກອອກເປັນສອງຝ່າຍ, ຝ່າຍໜຶ່ງໄປຢູ່ນຳລັດຖະບານວຽງຈັນ ໂດຍຕັ້ງຢູເມືອງຜັ້ນໃກ້ກັບຕະຫຼາດກາງແສນ ມໍ່ກັບພູເກ່ງ, ພູກູດ ແລະ ອີກຈຳນວນຫຼາຍຍັງຢູ່ນຳຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດຈຶ່ງໃສ່ຊື່ວ່າ: ‘’ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກຳລັງເປັນກາງຮັກຊາດ ’’

ເດືອນ 10/1964 ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ ໄດ້ຖືກຍົກຍ້າຍຈາກສະຖານີວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກຳລັງເປັນກາງຮັກຊາດຢູ່ຄັງໄຂ ເມືອງແປກ ແຂວງຊຽງຂວາງ ຕາມຄຳສັ່ງຂອງຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ ແລະ ຄະນະພັກການທະຫານສູນກາງ ເພື່ອໄປສ້າງຕັ້ງວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ, ໜັງສືພິມກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ ແລະ ໜ່ວຍຮູບເງົາຂື້ນຢູ່ເມືອງວຽງໄຊ ແຂວງຫົວພັນ. ພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ກະກຽມເຄື່ອງອຸປະກອນ, ບຸກຄະລາກອນໄດ້ຈຳນວນໜຶ່ງແລ້ວກໍ່ໄດ້ແຈ້ງການອອກອາກາດ ການກະຈາຍສຽງແມ່ນເລີ່ມອອກອາກາດແຕ່ວັນທີ 25/01/1965 ເປັນຕົ້ນໄປ, ສ່ວນໜັງສືພິມກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວກໍ່ເລີ່ມພິມແຈກຍາຍໄປໃນຂອບເຂດທີ່ສົ່ງໄດ້ໃຫ້ກົມກອງທະຫານເຫຼົ່າຮົບຕ່າງໆ ແລະ ອົງການສຳນັກງານອ້ອມຂ້າງກອງບັນຊາການ ແລະ ສຳນັກງານສູນກາງ, ສ່ວນຮູບເງົາ ‘’ສີເນມາ’’ ກໍ່ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວຮັບໃຊ້ຕາມພາລະໜ້າທີ່ດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໜ້າຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ ໂດຍແມ່ນທ່ານ ວຽງທອງ ເປັນຫົວໜ້າ, ທ່ານ ບຸນຮຽງ ເປັນຮອງ, ທ່ານ ຊຽງຈຳປາ, ທ່ານ ບຸດ ໄຊໂຍ ແລະ ຜູ້ອື່ນໆອີກຈຳນວນໜຶ່ງຮ່ວມງານ. ສຳລັບໜ່ວຍໄຟຟ້ານອກຈາກໄດ້ຮັບໃຊ້ລວມຂອງຫ້ອງການເມືອງແລ້ວ ຍັງຮັບໃຊ້ສະເພາະວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ, ໂຮງພິມ ແລະ ໜ່ວຍຮູບເງົາອີກ ໂດຍແມ່ນທ່ານ ອຸ່ນ ເປັນຫົວໜ້າ ແລະ ໂຮງພິມພາຍຫລັງສ້າງຕັ້ງຂື້ນແລ້ວກໍ່ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວປະຕິບັດພິມເອກະສານຕ່າງໆ, ມີຫລາຍຄັ້ງແມ່ນເຮັດທັງເວັນທັງຄືນເພື່ອຕອບສະໜອງສະພາບການທີ່ເຄັ່ງຮ້ອນໂດຍທ່ານ ບຸນອຸ້ມ ເປັນຫົວໜ້າ, ທ່ານ ຄໍາຜົງ, ທ່ານ ແຖ່ນ ເປັນຮອງ ແລະ ນາງ ເຄນ ຕີພິມດີດ ແລະ ຜູ້ອື່ນໆອີກຮ່ວມງານ. ໃນປີດຽວກັນນີ້ ຄະນະອຳນວຍການສະຖານີວິທະຍຸກະຈາຍສຽງກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ ຍັງໄດ້ເປີດໂຮງຮຽນສອນນັກຂ່າວໃຫ້ຮູ້ຈັກເອົາຂ່າວ; ຂຽນຂ່າວ; ຂຽນບົດຕ່າງໆ ແລະ ວຽກຈິງຄົນເດັ່ນ ເຊິ່ງຖອນບຸກຄະລາກອນດັ່ງກ່າວມາຈາກບັນດາກົມກອງເລົ່າລົບທະຫານ ແລະ ອົງການສຳນັກງານອ້ອມຂ້າງກອງບັນຊາການສູງສຸດ ຈຳນວນ 120 ຄົນ.

  • ໃນປີ 1970 ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ ໄດ້ຖືກເລື່ອນຊັ້ນຈາກຮອງກອງພັນເປັນຫົວໜ້າ ກອງພັນໃຫຍ່ ໂດຍສະເດັດປະທານເຈົ້າສຸພານຸວົງ ເຊັນມະຕິເລື່ອນຊັ້ນດັ່ງກ່າວ.
ທ່ານ ວິລະກອນ ຫລວງອາໄພ (ຜູ້ທີສາມຈາກຊ້າຍແຖວເທິງສຸດ) ພ້ອມເພື່ອນຮວ່ມງານຂອງເພິ່ນ ປີ 1972
  • ໃນປີ 1972 ທ່ານ ວິລະກອນ ຫຼວງອາໄພ ໄດ້ຂຽນບົດໆໜຶ່ງໃຫ້ໃນນາມຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດໃຫ້ຊື່ຫົວບົດວ່າ: ‘’ພັກຊີ້ນຳ ນຳພາກຳລັງປະກອບອາວຸດເດັດຂາດໂດຍກົງ ແລະ ຮອບດ້ານ’’ ໂດຍນາມປາກກາ: ‘’ທວນໄຟ’’ ບົດດັ່ງກ່າວໄດ້ມອບໃຫ້ໂຮງພິມໆເປັນປື້ມນ້ອຍ ເພື່ອແຈກຢາຍໃຫ້ພະນັກງານການນຳທາງຝ່າຍກອງທັບເພື່ອເປັນປື້ມຄູ່ມືເປັນທິດນຳໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ. ນອກນັ້ນ ທ່ານຍັງໄດ້ຂຽນຄໍາສັ່ງປະຈໍາວັນລົງນາມໂດຍຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ ສົ່ງໄປໃຫ້ແຕ່ລະກົມກອງເຫຼົ່າຮົບທະຫານທົ່ວປະເທດໃນແຕ່ລະປີທຸກໆວັນທີ 20/01 ນັບແຕ່ວັນທີ 20/01/1965 ຮອດວັນທີ 20/01/1976 ແລະ ໃນປີ 1972 ນີ້ເອງ ທ່ານໄດ້ຄົ້ນຄິດຜະລິດຄຳຂວັນທີ່ມີລັກສະນະຍຸດທະສາດໃສ່ພາກກະຈາຍສຽງ ແລະ ໜັງສືພິມກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວວ່າ: ‘’ ບໍລິສຸດຕໍ່ຊາດ; ຮັບໃຊ້ປະຊາຊົນຢ່າງສຸດໃຈ; ເສີມຂະຫຍາຍທາດແທ້ມູນເຊື້ອປະຕິວັດ; ສໍາເລັດທຸກໜ້າທີ່. ’’ ພາຍຫລັງທີ່ຜະລິດອອກແລ້ວ ທ່ານໄດ້ໄປຂໍທິດຊີ້ນຳຈາກຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ, ຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ໄປຜ່ານທ່ານສະເດັດເຈົ້າສຸພານຸວົງຕື່ມອີກ ແລະ ຫລັງການອະນຸມັດຈາກທ່ານສະເດັດເຈົ້າສຸພານຸວົງ ແລ້ວກໍ່ໄດ້ເລີ່ມໃຊ້ເປັນທາງການ ແລະ ອອກອາກາດໃນພາກວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ, ໜັງສືພິມກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ ແລະ ໜັງສືພິມກອງທັບປະຊາຊົນລາວ ນັບແຕ່ວັນທີ 20/01/1972 ເປັນຕົ້ນມາ ຕາມທີ່ພວກເຮົາໄດ້ອ່ານ ແລະ ຟັງມາເຖິງທຸກວັນນີ້.